อักษรย่อ/สี/ต้นไม้ประจำโรงเรียน
โรงเรียนบ้านสามพราน(นครสาระผดุงวิทย์) เริ่มก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2464 จากพระราชบัญญัติ ประถมศึกษา ทางราชการได้จัดตั้งโรงเรียนนี้ขึ้น โดยเช่าห้องโถงของนายชัว ชูประยูรใน ราคาปีละ 120 บาท เป็นอาคารชั่วคราว เปิดทำการสอนตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-4 รวม 4 ชั้นเรียนโดยมีหลวงโกสุมสิริเขตต์ เป็นนายอำเภอ นายเอ๊ กุลพงษ์ เป็นศึกษาการอำเภอสามพราน นายชู ทินกร เป็นครูใหญ่ วันที่ 1 ตุลาคม 2467 ได้ตั้งโรงเรียนชั่วคราวอีก 1 หลัง แยกเป็นโรงเรียนชาย-หญิง มีนางสาวละมูล ชูประยูร เป็นครูใหญ่โรงเรียนหญิง ต่อมาได้รวมเป็นโรงเรียนเดียวกันโดยมีขุนนครรัฐเขตต์เป็นนายอำเภอสามพราน ได้หาเงินจากผู้ร่วมบริจาคสร้างอาคารเรียนถาวร 1 หลัง กว้าง 8 เมตรยาว 42 เมตรและทำพิธีเปิดป้ายฉลองอาคารเรียน เมื่อวันที่ 15 มิถุนายน 2478 ต่อมาเมื่อ วันที่ 21 กันยายน 2499 กรมสามัญศึกษา ได้อนุมัติเงิน ก.ส.ส. จำนวน 112,000 บาท สร้างโรงเรียนมัธยม สอนถึงมัธยมศึกษาปีที่ 3 ต่อมาได้งบประมาณสร้างอาคารเรียนแบบ ป.2 พิเศษต่อเติมสองชั้น จำนวน 6 ห้องเรียน สิ้นค่าก่อสร้าง 171,366 บาท และได้เงินสมทบในการต่อเติมอีก 70,000 บาท
วันที่ 30 กันยายน 2512 โรงเรียนได้งบประมาณโดยการจัดหาเงินเอง ทำการปลูกสร้างโรงอาหารด้านหลังอาคารเรียน เป็นอาคารไม่ถาวร สิ้นเงินไป 51,085 บาท
วันที่ 1 ตุลาคม 2515 สำนักงบประมาณจัดสรรเงินจำนวน 560,000 บาท สร้างอาคารเรียนแบบ 015 สองชั้น 10 ห้องเรียน จำนวน 1 หลังทำการเปิดป้ายอาคารเรียน“รัฐธำรงนุสรณ์” เมื่อวันที่ 30 กันยายน 2515 ได้เงินจากการจัดงานฉลองอาคารเรียน 180,000 บาท นำมาทำการจัดสร้างรั้ว ก่อปูนหน้าโรงเรียน จัดส่วนหนึ่งสำหรับนักเรียนยากจน จัดสร้างอุปกรณ์การศึกษาต่างๆ
วันที่ 9 มกราคม 2518 ทำการถมดินสระน้ำหลังโรงเรียน โดยงบประมาณที่โรงเรียนจัดหาเอง เป็นเงิน 40,000 บาท และได้สร้างบ้านพักครูอีก 2 หลัง ราคา 70,000 บาท ด้วยเงินงบประมาณ และต่อมาได้งบประมาณสร้างบ้านพักครูอีก 3 หลัง เป็นเงิน 170,000 บาท
วันที่ 2 เมษายน 2526 คณะกรรมการศึกษาได้ร่วมกันจัดชุมนุมศิษย์เก่า เพื่อจัดหาเงินทุนการศึกษา สำหรับนักเรียนยากจน สร้างเครื่องขยายเสียงและอุปกรณ์การศึกษาต่างๆ ได้เงินทั้งสิ้น 350,000 บาท
วันที่ 23 พฤษภาคม 2551 โรงเรียนได้โอนเข้าสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เทศบาลเมืองสามพราน กระทรวงมหาดไทย
วันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2552 เปลี่ยนชื่อเป็นโรงเรียนเทศบาล ๑ บ้านสามพราน (นครสาระผดุงวิทย์)
วันที่ 30 กันยายน 2512 โรงเรียนได้งบประมาณโดยการจัดหาเงินเอง ทำการปลูกสร้างโรงอาหารด้านหลังอาคารเรียน เป็นอาคารไม่ถาวร สิ้นเงินไป 51,085 บาท
วันที่ 1 ตุลาคม 2515 สำนักงบประมาณจัดสรรเงินจำนวน 560,000 บาท สร้างอาคารเรียนแบบ 015 สองชั้น 10 ห้องเรียน จำนวน 1 หลังทำการเปิดป้ายอาคารเรียน“รัฐธำรงนุสรณ์” เมื่อวันที่ 30 กันยายน 2515 ได้เงินจากการจัดงานฉลองอาคารเรียน 180,000 บาท นำมาทำการจัดสร้างรั้ว ก่อปูนหน้าโรงเรียน จัดส่วนหนึ่งสำหรับนักเรียนยากจน จัดสร้างอุปกรณ์การศึกษาต่างๆ
วันที่ 9 มกราคม 2518 ทำการถมดินสระน้ำหลังโรงเรียน โดยงบประมาณที่โรงเรียนจัดหาเอง เป็นเงิน 40,000 บาท และได้สร้างบ้านพักครูอีก 2 หลัง ราคา 70,000 บาท ด้วยเงินงบประมาณ และต่อมาได้งบประมาณสร้างบ้านพักครูอีก 3 หลัง เป็นเงิน 170,000 บาท
วันที่ 2 เมษายน 2526 คณะกรรมการศึกษาได้ร่วมกันจัดชุมนุมศิษย์เก่า เพื่อจัดหาเงินทุนการศึกษา สำหรับนักเรียนยากจน สร้างเครื่องขยายเสียงและอุปกรณ์การศึกษาต่างๆ ได้เงินทั้งสิ้น 350,000 บาท
วันที่ 23 พฤษภาคม 2551 โรงเรียนได้โอนเข้าสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เทศบาลเมืองสามพราน กระทรวงมหาดไทย
วันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2552 เปลี่ยนชื่อเป็นโรงเรียนเทศบาล ๑ บ้านสามพราน (นครสาระผดุงวิทย์)